6 Kasım 2014 Perşembe yazildi.
Çocukların doğasında olan inatçılığı kırmanın en iyi yolu ceza uygulamak değildir. Uzmanlar, inatçı çocuklarla baş edebilmek için neler yapmak gerektiğini anlattı.
Her çocuk az da olsa inatçıdır. Onun bu inadını kırmak için ille de ceza uygulamanız gerektiğini düşünüyorsanız, yanılıyorsunuz demektir.
Çocuklarda inatlaşma her yaş döneminde görülür. Bağımsız birer birey olduklarının farkına varmaya başlamaları ve dünyayı keşfetme merakları bu inatlaşma sürecini tetikler.
Çocuklar anne-babaları ve çevresindekiler ile ayırım yapmaksızın her zaman ve her konuda çatışmaya girebilir.
Çocukların bir inatlaşma nöbeti süresince fikir değiştirdiğine tanık olabilirsiniz. Bazen, neyi isteyip neyi istemediğini bile anlayamazsınız. Örneğin acıkmıştır ama evdeki yemeği yememekte direnir, hamburger ister, hamburgerciye gidersiniz, 'Ben bundan istememiştim ötekinden al' diye tutturur, öteki menüden alırsınız başka bir bahane bulur vs. Birinizden biri yenik düşene kadar devam eder bu sürtüşme.
İnatçı çocukla karşı neler yapmalısınız?
Çocuğunuzun inatlaşma dönemlerinde her iki tarafın da amaçlarını açıkça ortaya koymaya çalışın. Sizin amaçlarınız çok çeşitli olabilir; ona yemek yedirmek, bir oyuncakçının önünden geri çekmek, ablasının odasından çıkmasını sağlamak veya uyutmak. Onun ise tek bir amacı vardır; sizin dediğinizin tersini yapmak... Ancak bu şekilde size kendisinin bağımsız bir birey olduğunu, kendi tercihlerini kendisinin yapabildiğini kanıtlayabilir.
Pek çok anne-baba bunun farkında olmadığı için çocuklarıyla gereksiz yere çatışmaya girer ve kendilerini de çocuklarını da yıpratır. Daha da kötüsü bazı çocuklar bunu bir alışkanlık haline getirirler, daha ileriki yaşlara taşırlar ve/veya anne-baba bu çatışmalara çözüm olarak şiddete başvurmaya başlar.
Kısacası çok küçük yaşlarda başlayan ve çocukların gelişiminde çok doğal olan inatlaşma, anne-baba ve çocuk arasındaki bir iletişimsizliğin başlangıç noktası olabilir ve bir kısır döngüyle son bulabilir.
Çekişmelere karşı yapılması gerekenler
- Soğukkanlılığınızı korumaya çalışın. Derin bir nefes alın ve içinizden 'O sadece bir çocuk' diye düşünerek, uzlaşmacı olun.
- Amacınız ona, kimin güçlü kimin güçsüz olduğunu ispatlamak değil, o anda elde edemeyeceği bir şeyden vazgeçmesini sağlamak olmalı.
- İstediği şeyi neden yapamayacağınızı basit bir şekilde açıklayın ve bu açıklamayı yaparken mutlaka bu durumdan dolayı ne kadar üzgün olduğunuzu belirtin. Onun istediği şeyi sizin de istediğinizi ama koşulların buna izin vermediğini söyleyin.
Duygularını paylaştığınızı bilmek onu hem rahatlatacak, hem de sizi ona karşı sürekli engeller koyan bir düşman olarak görmesini engelleyecektir.
- Ona kararlı ve tutarlı, fakat mutlaka sevecen bir tavırla yaklaşın. Önce 'hayır' dediğiniz bir şeye sonradan 'evet' derseniz çocuğunuz bunu size karşı sürekli kullanmaya başlar.
- Kararlı olduğunuzu açıkladıktan sonra ona biraz zaman tanıyın. Bir süre sonra yeniden istediğini elde etmek konusunda sizinle inatlaşmaya başlarsa hiç tepki vermeyin. Birkaç denemeden sonra vazgeçecektir.
- Çocuğunuz her şeye rağmen sizinle inatlaşmaya devam ediyorsa, dikkatini istediği şeyden başka bir noktaya çekmeye çalışın. Bu bir çizgi film, bir kuş, bir kedi, sevdiği bir yiyecek veya oyun vb. herhangi bir şey olabilir.
- Çocuğunuza az sayıda seçenek sunun, böylece onu bağımsız bir birey olarak tanıdığınızı, onun kararlarına saygı duyduğunuzu düşünecek. Kendisiyle ilgili kararları verebildiğini ve onun seçimine öncelik tanındığını düşünerek inatlaşmaktan vazgeçecektir.
5 Kasım 2014 Çarşamba yazildi.
Her daim moda isimler
Bazı insanların akıllarında çok önceden belirledikleri isimler vardır. Bu isimler bazen hayran olduğumuz bir sanatçının, bazen sevdiğimiz bir arkadaşın, bazen de özendiğimiz birinin adı olur. Önceden belirlenmemiş isimler için hamilelik beklenir. Çocuklara büyükanne ve büyükbabaların isimlerini koymak ülkemizde sıktır. Özellikle ölümden sonra, kaybedilen kişiyi ismiyle de olsa yeni doğan birinde yaşatmak istenir. Bazı ebeveynler ise yaşayan büyüklerinin isimlerini çocuklarına koyarak onlara olan sevgi ve saygılarını gösterdiklerini düşünürler. Bazen kaybedilmiş bir kardeşin adı onu yaşatmak için çocuklara verilir. İsim koyarken başka yollar da seçilir. Kimi zaman isim sözlükleri taranır, anlamlarına, kulağa hoş gelişine bakılır. Kimi zaman öneriler dinlenir. Her daim 'moda' olan isimler vardır. Çoğu kez nedeni bilinmez. Ama o yıl doğan çocuklarda aynı isimden yüzlerce bulunur. Anne babası için anısı olan bir yerin adını taşıyan, sevdikleri şehrin, dağın, nehrin adı ile doğanlar var. Bilindik anlamı başka ola da, ailesi bir anlam yüklediği için isim alan çocuklar var. Daha doğmadan ailesinin ondan beklentilerini isim haline getirdiği ve verdiği çocuklar var. Son zamanlarda yabancı ülkelerde kolay anlaşılıp, söylenebilecek isimler seçilen çocuklar var.
Ne önemi var?
Bir araştırma yapılmış. İnsanların çoğu, isminden memnun olmadığını söylemiş. Ama yine çoğunluğu isimlerini değiştirme hakları olsa kendi isimlerini seçeceklerini belirtmişler. Değiştirmek isteyenler genelde isimleri nedeniyle sıkıntı yaşayanlar olmuş.
İsim sıkıntı yaratır mı? Çocuklar farklılıklara karşı dikkatli ve acımsızdır. Ayrıca özellikle somut dönemde kız ve erkek isimleri konusunda kesin sınırları vardır. Bu nedenle erkek ya da kız ismi olduğuna inandıkları bir karşı cins çocukla alay ederler. Yine onlara garip gelen söylenişleri olan, anlamları olan isimleri taşıyan çocuklar hedefleridir. Çocuksanız ve arkadaşlarınız devamlı sizin isminizle alay ediyorsa mutlu olmanız zordur. Kaç yaşında olursanız olun, söylenmesi ve anlaşılması zor bir isminiz varsa, her seferinde tekrarlamanız gerekiyor ya da yanlış söyleniyorsa bu ciddi bir sıkıntı kaynağıdır. Çok değişik diye konulan adınız, gerçekten çok değişik gelip herkes "İlginç bir isim. Ne demekmiş?" diyorsa sinirlenir, yorulursunuz.
Yüklü isimler
Çocuklar ismini taşıdığı büyüğün, kahramanın yükünü de taşır. Onlardan büyük adam olmaları beklenir. Aile büyüğünün adını yaşatmaya çalışmak ise bir başka yüktür. Daha doğduğunuz an sizden beklentileri belirler.Onlar kadar iyi, onlar kadar başarılı, akıllı kısaca onlara atfedilen ne kadar özellik varsa hepsi çocukta toplanmaya çalışılır. Bir ölünün yaşamını isimle sürdürmek yorucudur. Adları aynı olsa da, kimse kimseyi idame ettiremez .Bu yükü taşımak zordur. Aynen adınız güç simgesi ise güçsüzlüğünüz, adınız kahramanlık anlatıyorsa korkmanız, adınız güzellik tanımlıyorsa yetersizliğiniz çocukluğunuz boyunca yüzünüze vurulur.Gençliği, diriliği anlatan isminizin anlamı yaşlılığınızda hüzün olur. Kısacası çocuklara isim verirken özenli olmak gerekir. Bizim hoşumuza gitmesi, değişikliği, bilinmezliği, anlamsızlığı ya da anlamı çocuğumuza zarar verebilir. İlerde alışsa da, siz ona o isimle seslenmekten zevk alsanız da, adı nedeniyle çocukluğu boyunca çekeceği sıkıntı geçmeyecektir. Anne baba olmak ciddi iştir. Zevkinin yanı sıra aile olmaya karar vermekten, doğan çocuğa isim koymaya değin özen ister. İsimleri kendimiz için değil, çocuklar için seçelim. Seçelim ki sıkça söylediğimiz gibi adları ile mutlu yaşlansınlar.
